System Awansu Zawodowego Nauczycieli
Zmiana Karty Nauczyciela miała na celu podniesienie prestiżu pracowników pedagogicznych szkół i placówek. Wymagało to wprowadzenia systemu awansów, który: Motywuje nauczycieli do stałego poszerzania wiedzy i podnoszenia jakości pracy, Gwarantuje nauczycielom wyższe płace, Wiąże wysokość wynagrodzenia z osiągniętym stopniem awansu.
Kryteria i procedury awansu zależą od stopnia o jaki ubiega się nauczyciel.
Nowy system awansu zawodowego jest czteroszczeblowy:
Nauczyciel stażysta – zatrudniony na podstawie umowy o prace na czas określony 1 lub 2 lata musi zaprezentować dorobek zawodowy w swojej szkole.
Nauczyciel kontraktowy – zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas określony. Kontrakt trwa 3 lata, kończy się egzaminem przed komisją powołaną przez organ prowadzący szkołę. Nauczyciel, który nie przystąpił do egzaminu, może być nadal zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas określony. Natomiast nauczyciel, który przystąpił do egzaminu i nie zaliczył kontraktu, nie może być nadal zatrudniony w szkole, w której dotychczas pracował, może być zatrudniony w innej szkole i zdawać egzamin w kolejnym roku. Dwukrotne nie zdanie egzaminu dyskwalifikuje go ze stanowiska nauczyciela.
Nauczyciel mianowany – dorobek nauczyciela mianowanego ocenia komisja powołana przez kuratora oświaty. Nauczyciele pracujący w placówkach oświatowych, uzyskali w dniu wejścia w życie ustawy, jeden z pierwszych trzech stopni awansu zależnie od posiadanych kwalifikacji, stażu pracy i rodzaju umowy o pracę. W praktyce ponad 80% zatrudnionych nauczycieli uzyskało stopień nauczyciela mianowanego.
Nauczyciel dyplomowany – po trzech latach zajmowanego stanowiska nauczyciel mianowany może zdawać egzamin na nauczyciela dyplomowanego.
Dla najlepszych nauczycieli przewidziano tytuł honorowego profesora oświaty.
System awansu zawodowego jest jednolity dla wszystkich nauczycieli bez podziału na grupy i kategorie.
Awans nauczyciela uwarunkowany jest otrzymaniem pozytywnej oceny, dotychczasowego dorobku.
Awans wiąże się każdorazowo ze wzrostem płac nauczyciela.
Poczynając od pierwszego szczebla, nauczyciela stażysty, proponuje się wprowadzenie bezwzględnego zakazu zatrudniania osób nie posiadających kwalifikacji wymaganych do zajmowania stanowiska nauczycieli (E. Brańska, 1999 ).